Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası. Dünya üzerinde yer alan ülkelerin tarihleri incelendiğinde, neredeyse hepsinin bir varoluş mücadelesine şahit olmaktayız. Günümüzde ise devletlerin varlıklarını sürdürebilmesi için maddi ve manevi birtakım olgulara gereksinim duyduklarını görmekteyiz. Bu olguların toplamına ise milli güç adını vermekteyiz.
Milli güç unsurları; siyasi, askeri, sosyo-kültürel ve ekonomik olmak üzere dört gruba ayrılmaktadır. Söz konusu unsurların hepsine aynı anda bütün devletlerin ihtiyacı vardır. Şayet birisi eksik olur ise o devletin ve milletin varlığını sürdürmesinde ciddi sıkıntılar yaşayabileceğini söyleyebiliriz. Devletlerin jeopolitik ve jeostratejik konumlarına göre bu unsurlardan en az bir tanesinin ağır bastığını yani daha güçlü olduğunu görebiliriz.
Ülkemizin konumu ele alındığında ise askeri güç unsurunun daha ağır bastığını hissetmekteyiz. Türkiye Cumhuriyeti devletinin ilelebet devamı ancak güçlü bir ordusunun olmasıyla sağlanabilir. Tarihimiz incelendiğinde ise bu görüşün ne kadar kuvvetli olduğu şüphesiz kabul görecektir. Düşüncemize göre tarihi şan ve şerefle dolu ordumuzun bekası çelik gibi bir irade ve parçalanamaz bir disiplin anlayışı ile sağlanabilir.
6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanununun yürürlüğe girmesi nedeniyle Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarının tabi oldukları disiplin hukuku, askerî yargı organlarının kapatılması ile de tabi olunan ceza yargısı tamamen değişmiştir. Disiplin Mahkemeleri barış zamanı için tamamen kaldırılmış, daha önce kullanılan disiplin tecavüzü, disiplin suçu gibi kavramlar terk edilmiş.
Bunlar yerine sadece disiplinsizlik tabiri kullanılmış, disiplin ceza verme yetkisi astsubaylar ve uzman erbaşları kapsayacak şekilde genişletilmiş, TSK’den ayırma cezası düzenlenmiş, bazı cezalara karşı idare mahkemelerinde dava açma hakkı tanınmıştır. 6413 sayılı Kanunun tamamen idare hukukunun bir parçası olarak düzenlendiği, TSK Disiplin Kanununun yürürlüğe girmesinden önce bir eylemin sadece bir yaptırımının olabileceği kuralının terk edildiği anlaşılmaktadır.
Söz konusu kanunun 11.maddesi uyarınca, bu kanun kapsamında sayılı olan askeri personel hakkında, verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre aşağıda belirtilmiştir:
- UYARMA
- KINAMA
- HİZMETE KISMİ SÜRELİ DEVAM
- AYLIKTAN KESME
- HİZMET YERİNİ TERK ETMEME
- ODA HAPSİ
- SİLAHLI KUVVETLERDEN AYIRMA
Bu Kanuna göre;
Uyarma, Kınama ve Hizmete Kısmi Süreli Devam ve Aylıktan Kesme disiplin cezaları : Disiplin Amirleri,
Hizmet Yerini Terk Etmeme ve Oda Hapsi disiplin cezaları : Disiplin Amirleri ve Disiplin Kurulları,
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma disiplin cezası : Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir.
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası personelin tabi olduğu mevzuat hükümlerine göre Türk Silahlı Kuvvetlerinden ilişiğinin kesilmesi, şayet sözleşmeli personel ise sözleşmesinin feshedilmesi sonucunu doğurur.
Silahlı Kuvvetlerden Ayırma cezası; Milli Savunma Bakanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında oluşturulacak yüksek disiplin kurulları tarafından verilir. Kararlar ilgisine göre Milli Savunma Bakanı veya ilgili Kuvvet komutanı onayı tekemmül etmekte ve sonuç doğurmaktadır. Yüksek Disiplin Kurulları gerekli gördükleri takdirde ilgilinin özlük dosyasını ve her nev’i evrakı incelemeye, ilgili birlik kurum ve karargahlardan bilgi almaya, hakim ve savcı kararı gerektirmeyen durumlarda kriminal inceleme yaptırmak dahil olmak üzere her türlü inceleme yaptırmaya, tanık ve bilirkişi dinlemeye keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkilidirler.
Ayırma cezasının verilmesine ilişkin süreçte hakkında karar verilecek personeli savunması alınır. Yazılı savunma haricinde Yüksek Disiplin Kurulu tarafından gerek görülmesi veya personelin talepte bulunması halinde personel sözlü olarak da ifade vermeye çağrılabilir. Hakkında karar verilecek personel kurul toplantısına avukat marifetiyle katılabilir veya talebi halinde sözlü ve yazılı savunma yapmaktan çekilebilir.
Silahlı kuvvetlerden ayırma cezasını gerektiren disiplinsizlikler şunlardır :
- Aşırı Borçlanmak ve Borçlarını Ödeyememek,
- Ahlaki Zayıflık,
- Hizmete Engel Davranışlarda Bulunmak,
- Gizli Bilgileri Açıklamak,
- İdeolojik ve Siyasi Amaçlı Faaliyetlere Karışmak,
- Uzun Süreli Firar Etmek,
- Disiplinsizliği Alışkanlık Hâline Getirmek,
- İffetsiz Bir Kimse ile Evlenmek veya Böyle Bir Kimse ile Yaşamak,
- Gayri Tabii Mukarenette Bulunmak,
- Terör Örgütleriyle İlişkisi Olmak.
Dikkat edilmesi gereken hususlar;
- Hakkında Silahlı Kuvvetlerden Ayırma disiplin cezası verilecek personelin Yüksek Disiplin Kuruluna çıkmadan önce esasa ilişkin savunması disiplin amiri tarafından mutlaka alınmalıdır.
- Disiplinsizliği Alışkanlık Haline Getirmek disiplin cezasıyla TSK dan ayırma işlemi talep edilecek personel hakkında 6413 Sayılı Kanun md. 21 de yazan esaslara göre işlem yapılacaktır. Buna göre cezalandırılacak personel tarafından savunma istem yazısı tebliğ tarihi, savunma süresi, ek savunma süresi ve cezalandırılma süresi gözetim altında bulundurulmalıdır.
- Disiplin cezasıyla cezalandırılan personelin, disiplin cezasını idare mahkemeleri tarafından iptal edilmesi ihtimalini güçlendirmek maksadıyla, tebliğ edilen disiplin cezasına karşı mutlaka üst amirine itiraz yolunu kullanması gereklidir. (iç hukuk yollarını tüketip, usul yönünden dava reddolunmaması bakımından önemlidir.)
- Ancak Uyarma, Kınama ve Hizmete Kısmi Süreli Devam disiplin cezalarına karşı üst disiplin amirlerine itiraz hakkı bulunmaktadır. Söz konusu itiraz reddedildiği takdirde ceza kesinleşir ve dava açma hakkı bulunmamaktadır. Aylıktan Kesme ve Hizmet Yerini Terk Etmeme disiplin cezalarına karşı ise üst amire yapılan itiraz reddedildiği takdirde ceza kesinleştiği andan itibaren 1 yıl içerisinde İdare Mahkemesine cezanın iptali istemiyle dava açılabilecektir.,
- Silahlı Kuvvetlerden Ayırma disiplin cezasıyla cezalandırılan personelin itiraz hakkı bulunmamaktadır. Disiplin cezasının kesinleşme kararının ilgiliye tebliğinden itibaren 60 gün içerisinde muhatabın en son görev yaptığı yer idare mahkemesinde kararın iptali istemiyle dava açılabilir.
- Her cezada özellikle usul şartlarının gözetilmesi çok önemlidir.
- SÜREÇ DİYAGRAMI
üstte bulunan link ile Silahlı Kuvvetlerden Ayırma Cezası işlem adımlarını kısaca özetlemeye çalıştım.
Saygılarımla.
Av.Alpaslan Arslan