Kasım 2013 yılında hayatımıza giren 6502 sayılı “Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun” ile tüketici işlemleri ve tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla kurulan Tüketici Hakem Heyetleri, illerde Ticaret İl Müdürü ilçelerde Kaymakam veya bunların görevlendireceği bir memur tarafından yürütülen tüketici hakem heyetlerinin diğer üyeleri belediye, baro, tacir/esnaf ve tüketici örgütü temsilcilerinden oluşmaktadır..
Tüketici hakem heyetlerinin görev alanın belirleyen başvuru sınırları her yıl mali yıl başında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yeniden değerleme oranıyla belirlenmektedir. Buna göre 2021 yılı için tüketici uyuşmazlıklarında, büyükşehir belediyesi statüsünde olmayan illerde değeri 11.330 Türk Lirası’nın altında bulunan uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine, büyükşehir belediyesi statüsünde bulunan illerde ise 7.550 Türk Lirası ile 11.330 Türk Lirası arasındaki uyuşmazlıklarda il tüketici hakem heyetlerine ve değeri 7.550 Türk Lirası’nın altında bulunan uyuşmazlıklar için ilçe tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılması zorunludur.
2021 yılı için, 11.330 Türk Lirası ve üzerindeki uyuşmazlıkların karara bağlanması amacıyla tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılamaz. Söz konusu uyuşmazlıkların çözümü için sırasıyla dava şartı arabuluculuk müessesesine ve tüketici mahkemelerine; tüketici mahkemeleri bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemelerine başvurulması gerekmektedir.
Buraya kadar anlatılanları özetlersek tüketici hakem heyetlerine başvuruda belirleyici ve bir arada bulunması gereken unsurlar ;
- Uyuşmazlık konusu işlemin bir tarafının tüketici diğer tarafının satıcı veya hizmet sağlayıcı (firma, satıcı, tacir, esnaf vb.) olması
- Uyuşmazlık konusu işlemin her yıl belirlenen parasal sınırlar altında kalması gerekmektedir.
Başvurular, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu veya malın/hizmetin satın alındığı, tüketici işleminin yapıldığı yerdeki tüketici hakem heyetine yapılabilir.
Başvurular e devletten yapılabildiği gibi Kaymakamlıklarda ve illerde verilen matbu formlarla da fiziki evrak ile yapılabilir.
Tüketici hakem heyetleri incelemeleri dosya üzerinden yapılır, gerekli görülmesi halinde tüketici hakem heyetleri tarafından ayrıca taraflar ve bilirkişi dinlenebilir.
Tüketici hakem heyetine yapılan başvurular başvuru tarih ve sırasına göre en geç altı ay içinde görüşülür ve karara bağlanır.
Tüketici hakem heyetlerinin kararları tarafları bağlayıcı niteliktedir. Söz konusu kararlar yerine getirilmezse, İcra ve İflas Kanunu kapsamında ilamlı icra takibi ile kararın uygulanmasına yönelik işlemler için ilgili icra dairesine başvurulabilir.
Taraflar tüketici hakem heyeti kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde tüketici hakem heyetinin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesinde, Tüketici Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesinde karara karşı itiraz edebilir.
Daha detaylı bilgi için https://ticaret.gov.tr/tuketici/tuketici-hakem-heyetleri/sikca-sorulan-sorular adresli internet sitesinde yer verilen Sıkça Sorulan Sorular bölümünden tüketici hakem heyetleri ve tüketici sözleşmeleri hakkında Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan çeşitli soru ve cevaplara ulaşılabilir.
Tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılırken kullanılması gereken başvuru formu örneğine https://ticaret.gov.tr/tuketici/tuketici-hakem-heyetleri/basvuru-formlari adresli internet sitesi üzerinden ulaşılabilir. Saygılarla.
Alpaslan ARSLAN
Avukat-SMMM